jak pewnie widać na pierwszy rzut oka, postanowiłem eksperymentalnie uprościć nieco formułę przepisów tygodnia. zamiast rozbudowanego wpisu, zebrałem najlepsze kulinarne pomysły w prostą listę. przyzwyczajonych do poprzedniej formuły proszę o wybaczenie: chciałbym ją kontynuować, ale niestety, czasu mi nie starcza. tak czy owak są to nadal najlepsze moim zdaniem przepisy wyszukane na grubo ponad 100 blogach i forach internetowych. i również nie uległo zmianie to, że autorzy wpisów mogą wstawić do nich banerek, który dla ich wygody dostępny jest w dwóch wersjach.

w tym tygodniu trudno o jakiś wyraźny motyw przewodni. publikowane były urozmaicone przepisy, pochodzące z różnych kuchni. każdy znajdzie coś dla siebie, a co ja znalazłem?

• skordalia: grecki sos, czy raczej pasta czosnkowa. świetny dodatek do różnych dań.
• marchewka pieczona z miodem: nie należę do fanów marchewki, ale w tej wersji bym się skusił.
• torciki szpinakowe nadziewane oscypkiem: oscypek to nasz narodowy skarb, jeszcze słabo kulinarnie odkryty.
• tortilla z bryndzą: hiszpańskie danie z drugim górskim skarbem. podobno dobre na finansową bryndzę!
• rosół z jerezem: wino do rosołu? intrygujące.
• zupa z małżami i glazurowaną marchewką: kolejne danie, w którym marchewka zupełnie by mi nie przeszkadzała.
• pasta alla norma: penne z bakłażanem, prosto z sycylii!
• pizza bianca con patate e zucchine: czyli pizza z… ziemniakami! jadłem coś podobnego we włoszech i teraz mogę do tego wrócić. rewelacja.
• sałatka z batatów i rukwi wodnej: batatowa epopeja trwa. tym razem sałatka z rukwią wodną, której jeszcze nie jadłem.
• beef stroganoff: rosyjska klasyka. wieki nie jadłem. a może nigdy nie jadłem porządnie przyrządzonego?
• creme caramel: karmel to dla mnie synonim nieskomplikowanej słodkiej przyjemności.
• trufle czekoladowo-śliwkowe: rozkosz. namoczone w alkoholu suszone śliwki w czekoladzie.
• migdałowy sernik z amaretto: przepis każe chłodzić przez jedną noc w lodówce. u mnie do rana dotrwałaby połowa.
• ludwiczek: zieeeloniutki drink. brakuje mu tylko pianki. ciekawe, czy trzeba po nim zmywać kieliszki?

zapraszam za tydzień na kolejne przepisy tygodnia! ps. przypominam, że w ciągu tygodnia można śledzić najbardziej interesujące przepisy w rubryce „miska foodelka” po prawej stronie! to właśnie z nich wybierane są przepisy tygodnia.

(cc) Jaqueline Arashida

można tematu kryzysu unikać, można się z niego śmiać, ale jak długo? na razie obserwujemy tylko rozmaite wskaźniki idące w dół, jednak ich realne konsekwencje chcąc nie chcąc będziemy odczuwać. tak jak już odczuwają je restauratorzy, zwłaszcza w usa czy wielkiej brytanii. na ogół negatywnie, choć z wyjątkami. kryzys może wcale nie oznaczać, że będziemy mniej jedli poza domem. może się okazać, że niestety będziemy jedli gorzej.

gdy wszystkie wykresy spadają, kolejne rekordy odnotowują sieci fastfood. fantastycznymi wynikami chwalił się mcdonalds (80% wzrostu zysku!), dobre wyniki w 2008 roku odnotowała też domino’s pizza: w wielkiej brytanii w 2008 roku przyniosła zysk o 25% wyższy niż rok wcześniej, kfc ogłasza, że zwiększy zatrudnienie (również w wielkiej brytanii) o blisko połowę… w wielu krajach ludzie tak przyzwyczaili się do jedzenie poza domem, że nie bardzo wyobrażają sobie samodzielne gotowanie. wybiorą więc najtańszą opcję, którą im zaoferują fast-foody (nawet stabucks ma coś dla skner).

bardzo jestem ciekaw, jakie zmiany przyniesie kryzys w polskim krajobrazie restauracyjnym. bardzo możliwe, że zupełnie inne niż na zachodzie. najdroższe, eksluzywne restauracje, tak tu jak i tam nie mają się czego obawiać, dotyczy to jednak samego szczytu kulinarnej piramidy. czy segment fast-foodów będzie równie szybko rosnąć jak w wielkiej brytanii czy usa? nie jestem do końca przekonany, polski bezrobotny raczej nie będzie codziennie zamawiał pizzy z pizza hut. największy znak zapytania to restauracje ze średniej półki. nie zdziwię się, gdy liczba sushi-barów w warszawie spadnie drastycznie. nawet o połowę. choć lubię sushi, nie będę płakał. nie potrzebujemy 150 sushi-barów.

kryzys może mieć też inny, pośredni wpływ na branżę gastronomiczną: jeśli bankom przestanie się opłacać mieć na każdym rogu oddział, jeśli sklepom zabraknie klientów… spadną ceny wynajmu, nawet w dobrych punktach. nie zmartwiłbym się zupełnie, gdyby np. na warszawskim placu wilsona powstało kilka knajpek zamiast banków. z bankiem wystarczająco dobrze porozumiewam się via internet czy telefon. a dobre jedzenie wymaga restauracyjnej atmosfery.

drugi chorobowy tydzień styczniowo/lutowy. i znów patrzenie na potrawy przez szybkę (monitora) nie budziło we mnie takich emocji jak zazwyczaj. ale kulinarny internet nie próżnował: gotował, smażył i piekł w najlepsze. zapraszam więc na piątą edycję przepisów tygodnia foodelka, a te osoby, których przepisy zostały tu opublikowane, zachęcam do wklejenia foodelkowego banerka przy odpowiednich notkach na blogach.

dużo publikowano w tym tygodniu dań bezmięsnych, lekkich, wiosennych. zacznijmy od przystawek: obłędnie kolorowa przystawka nazwana po prostu „kolorowa przystawka” to uczta i dla oczu i dla podniebienia. a co powiecie na bataty z szałwią? ja już bataty kupiłem, tak spodobał mi się ten przepis.  i jeszcze dwa dodatki: dalmatyński sos kaparowy oraz, zupełnie z innych stron świata, chiapaty z avocado. nie jestem pewien, czy hindusi znają avocado, ale przepis wygląda tak zachęcająco…

kilka fajnych zup. po pierwsze portugalska zupa rybna, która jest pretekstem do blogowej podróży do tego pięknego kraju, przeczytajcie cały wpis. druga zupa, to pikantna zupa z makaronem, czyli śródziemnomorska wersja pomidorowej. trzecia i ostatnia: zupa krem ze szpinaku. cóż, nic tak dobrze nie robi lekko zwiędniętym warzywom jak mikser

w tym tygodniu pizze zastąpiły tarty w roli głównych dań. zacznijmy od pizzy z szynką i grzybami, według przepisu z bloga apparecchiamo. podobna w stylu jest chrupiąca pizza z m.in. chorizio i pepperoni (ogromna!).  i zupełnie inna pizza z dynią i rozmarynem, na grubszym chlebowym cieście. tarty jednak nie ustąpiły pizzom całkowicie pola: oto tarta z gruszką i serem pleśniowym. gruszki świetnie komponują się z serami pleśniowymi, więc czemu nie? my też gotowaliśmy trochę wege w tym tygodniu, tofu z bakłżanem w sosie kokosowo-jogurtowym wyszło palce lizać!

i już możemy przejść do deserów. lekki i elegancki mus grejfrutowy z awokado. a jeśli kalorii nie liczymy, to może czekoladowa tricolada? albo tort „american beauty” (piękny, ale po obejrzeniu filmu raczej miałbym wątpliwości, czy podać go na walentynki). i na sam koniec leciutki drink bellini na bazie wina musującego. mało procentów, ale jak wygląda… wypijcie moje zdrowie.

amerykańska edycja men’s health opublikowała ranking najcięższych bomb kalorycznych. wygrał ją shake z herbatnikami oreo (odpowiednik naszych markizów) serwowany w sieci lodziarni baskin-robbins. wersja „large” robi wrażenie: 2600 kalorii, co w wielu przypadkach przekracza dzienne zapotrzebowanie organizmu, ćwierć kilo cukru, 59 gramów nasyconego tłuszczu (trzykrotność normy dziennej!) oraz imponującą listę składników. zobaczcie zresztą sami, czego tam nie ma!

men’s health przetestował też inne dania i o dziwo najtłustsza pizza przegrywa z ciasteczkowym potworem, przynajmniej pod względem kalorii. więc jeśli już zamawiacie głęboko smażoną pizzę, nie popijajcie jej tym napojem. możecie wybuchnąć. inna rzecz, że japońskie i koreańskie pizze zniszczyłyby zapewne shake’a z herbatnikami. pominięty został też hamburger z podwójnymi byepassami, a myślę, że też mógłby namieszać w czołówce. widziałem też gdzieś hamburgera zawiniętego w pizzę, serwowanego z hotdogami, ale cały czas mam nadzieję, że to jednak nie był dowcip.

na marginesie: twórcy rankingu mieli o tyle ułatwione zadanie, że w usa dość często podawane są bardzo wyczerpujące informacje o wartościach odżywczych żywności. nawet, gdy nie ma się czym chwalić. zresztą nie tylko w usa: blog eat me daily znalazł w brytyjskim supermarkecie jajka od nadgorliwego dostawcy, który ostrzega alergików, iż produkt ten zawiera… jajka. takie absurdy, których jest zresztą coraz więcej (ostatnio w berlinie wpatrywałem się jak osłupiały w informację, że espresso zawiera, któżby się spodziewał?… kofeinę!) nie powinny jednak przysłaniać faktu, że jest to zjawisko pozytywne, które oszczędzi przynajmniej niektórym shake’ów, bypassów i tym podobnych przyjemności.

bo do rady, zamieszczonej w artykule, który podrzucił mi tomek w komentarzu („reducing portion size is an easy and cost-effective way for small businesses to help people eat sensibly”) raczej się nikt nie dostosuje. nie wiem, jaki procent konsumentów jest w stanie ocenić wartość odżywczą, tego co jedzą. nie wiem, jaki procent potrafi ocenić smak dania. ale wiem, że 100% jest w stanie opisać jedzenie kategoriami „dużo/mało”.

pizza jest symbolem kulinarnej globalizacji: można ją zjeść na każdej szerokości geograficznej. jest tylko jeden zasadniczy warunek – definicję pizzy musimy sporządzić z wysokorozciągliwej gumy. tak, by zmieściła również specjały przygotowywane przez pizzerów z azji.

azjatyckie pizze to prawdziwy fenomen. pomyślcie, co anthony mangieri (szef jednoosobowej restauracji, który serwuje 4 rodzaje najprostszej i najbardziej „tru” pizzy poza włochami) powiedziałby o pizzy serwowanej przez chiński oddział pizza hut, w której brzeg wkomponowano kiełbaskę z bekonem i serem? zobaczcie na filmie, jak anorektyczna japonka sprawia tym daniem o nazwie “german king” wysokokaloryczną radość całej rodzinie.

albo spójrzcie, co japoński pizza hut wykombinował z pizzy, krewetek i majonezu:

smakowite, prawda? kombinacje nie dotyczą tylko „obłożenia” pizzy, choć tam możliwości jest najwięcej (pizza z kurczakiem teriyaki i majonezem? pizza z wodorostami nori? proszę bardzo!) można równie dobrze eksperymentować z ciastem. zamiast ciasta użyć ryżu (nazywa się to mizz). albo wypełnić je śmietankowym serem, czemu nie. jesteśmy w korei, poza zasięgiem neapolitańskiej mafii:

poświęcony wyłącznie pizzy blog slice, z którego zaczerpnąłem większość tych orientalnych wariacji. za najbardziej kuriozalną uznał „pizzę” która nie tylko zawiera wszystko, co powinna (albo raczej czego nie powinna, spytajcie magnieriego..) zawierać pizza, od krewetek do ziemniaków, ale na dodatek upieczona jest na herbatnikowym cieście. z rodzynkami, pestkami dyni itd. i podawana z sosem… jagodowym (lub borówkowym, chyba nie będziemy wchodzić w detale). i niech nikt nie czuje się bezpieczny: mr pizza factory, bo tak nazywa się sieć, która serwuje ten dziwoląg, otwiera swoje lokale także w usa. na razie los angeles, ale… „first we take manhattan, then we take berlin”. pojutrze znajdziesz ulotkę pizzy z rodzynkami na swojej klatce schodowej. amerykański recenzent porównał jej smak do „wersu z dantego przetłumaczonego automatem googlowym z włoskiego na angielski, z angielskiego na chiński, z chińskiego na japoński, potem z powrotem na angielski i wypowiedzianego przez borata”.

cóż. zemsta azjatów za to, co my wyprawiamy z ich tradycyjnymi potrawami (dania „chińskie” wujka bena, sushi z serkiem philadelphia…) jest okrutnie okrutna.

a jaką najdziwniejszą pizzę mieliście okazję jeść? ja jadłem kiedyś pyszną pizzę z ziemniakami i rozmarynem. we włoszech.

(cc) sflaw / http://flickr.com/photos/sfllaw/

człowiek na fotce nie jest członkiem camorry wypuszczonym właśnie z więzienia i przyjętym do pracy w pizzerii. aczkolwiek ma coś wspólnego z neapolem. to anthony mangieri, właściciel i szef wszystkich szefów una pizza napoletana, wyjątkowego pod wieloma względami nowojorskiego lokalu.

gdy następnym razem pójdziecie do lokalnej pizzerii i będziecie błądzić wzrokiem po menu, marudząc, że wybór jest mały, a wybór dodatków skromny, pomyślcie o gościach anthony’ego. u anthony’ego nie ma nad czym się zastanawiać: do wyboru są 4 (słownie: cztery) rodzaje pizzy. z najprostszymi, ale najwyższej jakości składnikami: pomidorami, mozarellą, bazylią i oregano. możecie się też pocieszyć. niewielka pizza w una pizza napoletana kosztuje ponad 20 dolarów. obsługa ma fatalną opinię, a anthony wg. relacji gości nie odpowiada na „dzień dobry”. jeśli poprosicie o dodatkowy sos, zapewne zabija wzrokiem, a prośby o dodatkowy talerz po prostu spotykają się z odmową.

cztery rodzaje neapolitańskiej (wcale nie cienkiej!) pizzy anthony piecze w opalanym drewnem brzozowym piecu, który sam wybudował i który jest dziełem sztuki samym w sobie. osobiście, od początku do końca, tworzy każdą pizzę, dopóki starcza mu ciasta, wyrabianego raz dziennie (ale tylko 4 dni w tygodniu), co też nie przyspiesza obsługi. jeśli chcecie anthony’ego poznać bliżej, chow.com nagrało krótką audycję, która zainspirowała ten wpis i którą koniecznie obejrzyjcie.

i jeszcze na zakończenie, złota myśl szalonego pizzera z nyc zaczerpnięta z menu: „nie sprzeczam się ze sprzedawcami tańszej pizzy. oni dobrze wiedzą, ile ich pizza jest warta”. pogratulować zapału, pewności siebie i co tu dużo mówić: talentu. pytanie tylko, czy faktycznie z prostej potrawy biedaków, jaką była pizza, warto robić snobistyczny obiekt pożądania?