dużo ostatnio newsów trochę, że się tak wyrażę, „od czapy”. ale trudno się powstrzymać, żeby nie napisać o scanwichach. scanwich to zeskanowany sandwich całą ich galerię można obejrzeć na specjalnym blogu. zdjęcia są faktycznie wysokiej jakości (kliknijcie w fotki na blogu, żeby je powiększyć) i nawet byłby dość apetyczne, gdyby nie kojarzyły się z prepratami wykonywanymi na lekcjach biologii.

nasuwają mi się dwie (niezbyt głębokie) refleksje. po pierwsze, jeśli te fotki to faktycznie skany, jak czyszczony jest skaner z masła, ketchupu, musztardy i majonezu? autor bloga nie ujawnia niestety swoich tajemnych technik.

druga refleksja jest taka, że bardzo brakuje mi podobnej rozmaitości kanapek w polsce. obiad czy kolację łatwo zjeść poza domem. trudniej jest ze śniadaniem, a drugie śniadanie? to kompletnie zapomniany przez gastronomię posiłek. gdzieniegdzie walają się smętne buły z podróbką salami i wyrobem seropodobnym… niby jesteśmy narodem, który objada się kanapkami od rana do wieczora, a jednak w gastronomii zupełnie nie można tego dostrzec. powoli to się zmienia, wiele biur nawiedza „pan kanapka”, ale podejrzewam, że skany tych wyrobów byłby o wiele mniej estetyczne. a może się mylę? ktoś zaskanuje swoją jutrzejszą kanapkę i podeśle foodelkowi?

pisałem już o bombach kalorycznych, dziś czas na bombę cholesterolową. panie i panowie, ogłaszam alarm dla tętnic wieńcowych! w niepozornej puszce kryje się móżdżek wieprzowy w sosie mlecznym (już samo danie nie napawa optymizmem) którego jedna porcja zaspokoi wasze potrzeby cholesterolowe w 1170%. przy okazji… ile wynosi dawka śmiertelna?

przy okazji nie dostarczając zbyt wiele witamin, ani – jak podejrzewam – szczególnych walorów smakowych. tą potworną bombę cholestorolową znalazłem na uroczym blogu „this is why you’re fat” („oto czemu jesteś gruby!”), gdzie zebrano wiele podobnych smakołyków. na mnie szczególne wrażenie zrobiła piętrowa kanapka „ze wszystkim” oraz ciekawe połączenia bekonu z czekoladą. nie jestem fanatycznym zwolennikiem zdrowego odżywiania się, ani też nie przestrzegam zbyt skrupulatnie wielkiego postu, który właśnie się zaczął, ale pokazane na tym blogu przykłady potraw skłonny jestem zaliczyć do kuchni ekstremalnej.

(cc) Jack Versloot | http://www.flickr.com/photos/jackversloot/

śmierć mahmuta aygüna, pomysłodawcy döner kebaba, to – jak się okazało – tylko pierwsza fatalna wiadomość dla fanów baraniny (kurczaka) w picie. władze uroczego toskańskiego miasteczka lukka zabroniły otwierania nowych punktów z  kebabem w centrum miasta. zakaz dotyczy także innych rodzajów „fast foodów”, w tym także… pizzy. w zamian turystom mają być serwowane lokalne toskańskie przysmaki.

wszelkie tego typu decyzje budzą u mnie odruchowy odruch sprzeciwu, choć z drugiej strony wizja piazza dell’anfiteatro zastawionego budkami z kebabem i hot-dogami też przyprawia o ciarki. lukka to prawdziwa perełka nienaruszonej architektury średniowiecznej i renesansowej. może da się ją zwiedzać na kebabowym głodzie? w dodatku przepisy wprowadzone w lucce są dość łagodne, dotyczą bowiem jedynie bardzo ograniczonego obszaru miasta, a lokale już działające będą mogły nadal sprzedawać takie potrawy, jakie chcą.

można by na tym poprzestać, gdyby nie kolejne wydarzenia. podobne zakazy szykuje również mediolan. i tu już wyraźnie czuć smrodek ksenofobicznej polityki. politycy, nie tylko lokalnego szczebla, związani z ligą północną (organizacja dążąca do formalnego podziału włoch na północ i południe) prześcigają się w kuriozalnych wypowiedziach. pomiędzy rozważaniami, czy kuchnię francuską dopuścić („tak”) i czy dopuścić kuchnię sycylijską („nie, zbyt duży wpływ kuchni… arabskiej”) padają pseudopatriotyczne deklaracje o zachowaniu ananasowego dziewictwa czy kebabowej czystości. padają też argumenty o tym, że w budkach z kebabami pracownicy pracują ciężej, co jest niesprawiedliwą konkurencją dla włochów.

autorzy artykułu w timesie przypominają, że pomidory, z których kuchnia włoska słynie, są przecież pochodzenia południoamerykańskiego, zaś makarony pochodzą prawdopodobnie z chin (mediolańskie risotto też zawdzięczamy poniekąd chińczykom). pozostaje mieć nadzieję, że włosi o tym nie zapomną. i że inne kraje nie pójdą ich śladem. bo ja bardzo lubię kuchnię włoską. nie chciałbym mieć do najbliższej włoskiej restauracji 1000 km.

amerykańska edycja men’s health opublikowała ranking najcięższych bomb kalorycznych. wygrał ją shake z herbatnikami oreo (odpowiednik naszych markizów) serwowany w sieci lodziarni baskin-robbins. wersja „large” robi wrażenie: 2600 kalorii, co w wielu przypadkach przekracza dzienne zapotrzebowanie organizmu, ćwierć kilo cukru, 59 gramów nasyconego tłuszczu (trzykrotność normy dziennej!) oraz imponującą listę składników. zobaczcie zresztą sami, czego tam nie ma!

men’s health przetestował też inne dania i o dziwo najtłustsza pizza przegrywa z ciasteczkowym potworem, przynajmniej pod względem kalorii. więc jeśli już zamawiacie głęboko smażoną pizzę, nie popijajcie jej tym napojem. możecie wybuchnąć. inna rzecz, że japońskie i koreańskie pizze zniszczyłyby zapewne shake’a z herbatnikami. pominięty został też hamburger z podwójnymi byepassami, a myślę, że też mógłby namieszać w czołówce. widziałem też gdzieś hamburgera zawiniętego w pizzę, serwowanego z hotdogami, ale cały czas mam nadzieję, że to jednak nie był dowcip.

na marginesie: twórcy rankingu mieli o tyle ułatwione zadanie, że w usa dość często podawane są bardzo wyczerpujące informacje o wartościach odżywczych żywności. nawet, gdy nie ma się czym chwalić. zresztą nie tylko w usa: blog eat me daily znalazł w brytyjskim supermarkecie jajka od nadgorliwego dostawcy, który ostrzega alergików, iż produkt ten zawiera… jajka. takie absurdy, których jest zresztą coraz więcej (ostatnio w berlinie wpatrywałem się jak osłupiały w informację, że espresso zawiera, któżby się spodziewał?… kofeinę!) nie powinny jednak przysłaniać faktu, że jest to zjawisko pozytywne, które oszczędzi przynajmniej niektórym shake’ów, bypassów i tym podobnych przyjemności.

bo do rady, zamieszczonej w artykule, który podrzucił mi tomek w komentarzu („reducing portion size is an easy and cost-effective way for small businesses to help people eat sensibly”) raczej się nikt nie dostosuje. nie wiem, jaki procent konsumentów jest w stanie ocenić wartość odżywczą, tego co jedzą. nie wiem, jaki procent potrafi ocenić smak dania. ale wiem, że 100% jest w stanie opisać jedzenie kategoriami „dużo/mało”.

mahmut aygün, człowiek, który wymyślił döner kebab, zmarł w berlinie w ostatni weekend. miał 87 lat. ilu ludziom wydaje się, że kebab w picie to tradycyjne tureckie/greckie/egipskie/syryjskie (niewłaściwe skreślić) danie? tymczasem pierwszy raz podano je 2 marca 1971 roku, a zdarzenie to miało miejsce nie w stambule, ale w zachodnim berlinie, w restauracji hasir.

aygün wpadł na pomysł, żeby grillowane mięso wkładać w chlebek pita, dzięki czemu można było zabrać je na wynos. podobno jest także twórcą białego, jogurtowe-czosnkowego sosu do kebaba. samo grilowanie mięsa na pionowych szpadach jest tradycyjną metodą jego przygotowywania, wywodzącą się z turcji.

podobno mahmut aygün zjadał przynajmniej jeden kebab dziennie. i dożył 87 lat. nie zapominajmy jednak, że jego restauracja szczyciła się przygotowywaniem kebaba z wyjątkowo wysokiej jakości, świeżych składników. więc informacji o zdrowotnych właściwościach tego dania znajdziecie na stronach bbc.

co tu dużo mówić, döner kebab to jeden z największych wynalazków kulinarnych 20 wieku. dzięki, mahmut.

pizza jest symbolem kulinarnej globalizacji: można ją zjeść na każdej szerokości geograficznej. jest tylko jeden zasadniczy warunek – definicję pizzy musimy sporządzić z wysokorozciągliwej gumy. tak, by zmieściła również specjały przygotowywane przez pizzerów z azji.

azjatyckie pizze to prawdziwy fenomen. pomyślcie, co anthony mangieri (szef jednoosobowej restauracji, który serwuje 4 rodzaje najprostszej i najbardziej „tru” pizzy poza włochami) powiedziałby o pizzy serwowanej przez chiński oddział pizza hut, w której brzeg wkomponowano kiełbaskę z bekonem i serem? zobaczcie na filmie, jak anorektyczna japonka sprawia tym daniem o nazwie “german king” wysokokaloryczną radość całej rodzinie.

albo spójrzcie, co japoński pizza hut wykombinował z pizzy, krewetek i majonezu:

smakowite, prawda? kombinacje nie dotyczą tylko „obłożenia” pizzy, choć tam możliwości jest najwięcej (pizza z kurczakiem teriyaki i majonezem? pizza z wodorostami nori? proszę bardzo!) można równie dobrze eksperymentować z ciastem. zamiast ciasta użyć ryżu (nazywa się to mizz). albo wypełnić je śmietankowym serem, czemu nie. jesteśmy w korei, poza zasięgiem neapolitańskiej mafii:

poświęcony wyłącznie pizzy blog slice, z którego zaczerpnąłem większość tych orientalnych wariacji. za najbardziej kuriozalną uznał „pizzę” która nie tylko zawiera wszystko, co powinna (albo raczej czego nie powinna, spytajcie magnieriego..) zawierać pizza, od krewetek do ziemniaków, ale na dodatek upieczona jest na herbatnikowym cieście. z rodzynkami, pestkami dyni itd. i podawana z sosem… jagodowym (lub borówkowym, chyba nie będziemy wchodzić w detale). i niech nikt nie czuje się bezpieczny: mr pizza factory, bo tak nazywa się sieć, która serwuje ten dziwoląg, otwiera swoje lokale także w usa. na razie los angeles, ale… „first we take manhattan, then we take berlin”. pojutrze znajdziesz ulotkę pizzy z rodzynkami na swojej klatce schodowej. amerykański recenzent porównał jej smak do „wersu z dantego przetłumaczonego automatem googlowym z włoskiego na angielski, z angielskiego na chiński, z chińskiego na japoński, potem z powrotem na angielski i wypowiedzianego przez borata”.

cóż. zemsta azjatów za to, co my wyprawiamy z ich tradycyjnymi potrawami (dania „chińskie” wujka bena, sushi z serkiem philadelphia…) jest okrutnie okrutna.

a jaką najdziwniejszą pizzę mieliście okazję jeść? ja jadłem kiedyś pyszną pizzę z ziemniakami i rozmarynem. we włoszech.

(cc) inyucho | http://www.flickr.com/photos/inyucho/

o finansowych kłopotach sieci restauracji sphinx rozpisuje się prasa, pisze o nich również ola lazar na blogu. nie wdając się w zbędne szczegóły, firma rozwijała się szybko, biorąc kredyty, a na dodatek korzystając z opcji walutowych, zabezpieczając się przez wzrostem wartości złotówki. tylko że wartość złotówki spadała, a nie rosła, kredyty trzeba zacząć spłacać, a zagraniczne rynki (czeski, węgierski i rumuński) nie zostały rzucone na kolana przez showarmę rodem z miasta łodzi.

przyznam, że dla mnie kilka lat temu sphinx był atrakcyjnym miejscem, gdzie za niewielkie pieniądze można było zjeść w miarę smacznie i bardzo obficie. do warszawy sphinx wszedł dość późno, stołowałem się więc w sphinxie toruńskim i gdańskim przy okazji wizyt w tych miastach. a potem… potem było coraz gorzej. to, co zaserwowano mi w jednym z warszawskich sphinxów było wręcz nie do zjedzenia. sphinx mimo ogromnej sieci restauracji (ponad 100), nie miał  centralnego systemu dostaw, co powodowało problemy z jakością.

Czytaj dalej >>