Archive for the ‘Telefony’ Category

Budowa systemu analogowego telefonii komórkowej

Budowa systemu telefonii komórkowej nie zmieniła się znacząco od czasu wdrożenia systemów analogowych, aż do nowoczesnej współczesnej telefonii czwartej generacji, choć oczywiście z czasem wprowadzano coraz nowocześniejsze rozwiązania techniczne. System analogowy składał się z trzech zasadniczych elementów. Pierwszym była centrala systemu radiokomunikacyjnego, odpowiedzialna za sterowanie siecią i komunikację z publiczną siecią telefoniczną. Dalej istniała również stacja bazowa, która zajmowała się komunikacją ze stacjami ruchomymi poprzez interfejs radiowy. Oczywiście konieczna była również stacja ruchoma, czyli zwykły aparat komórkowy, jako urządzenie abonenckie. Pierwotnie nawiązywano łączność na paśmie o częstotliwości 450 MHz, ale szybko okazało się, że pasmo to posiada bardzo małą przepustowość. Konieczne było więc wprowadzenie wersji unowocześnionej, która pracowała na częstotliwości dwukrotnie większej, jak również znacznie pojemniejszej. System analogowy, pomimo mało nowoczesnych rozwiązań, oferował jednak podstawowe usługi, stosowane do dzisiaj, jak choćby połączenia głosowe, pocztę głosową, wiadomości SMS, prezentację numeru dzwoniącego. Możliwe było także przesyłanie danych oraz faksów, choć odbywało się z prędkością ślimaczą, uwzględniając dzisiejsze standardy. Warto tu też wspomnieć mniej popularne dziś usługi, takie jak realizacja połączeń priorytetowych oraz zarządzanie przekazywaniem połączeń.

Systemy telefonii komórkowej pierwszej generacji

Do nawiązywania połączeń za pomocą telefonów komórkowych, nie wystarczy posiadanie nawet najnowocześniejszego aparatu telefonicznego. Niezbędny jest także dostęp do sieci komórkowej. Istotny jest także stopień nowoczesności takiej sieci, zwłaszcza jeśli chodzi o nawiązywanie połączeń internetowych. Warto spojrzeć więc pokrótce na historię sieci komórkowych. Systemy telefonii komórkowej pierwszej generacji pojawiły się po raz pierwszy w latach osiemdziesiątych XX wieku. Wykorzystywały one w transmisjach sygnału technologię analogową. Opracowano kilka, nie powiązanych ze sobą wzajemnie, systemów analogowych. Największą rolę odegrały dwa spośród nich, przy czym jeden wykorzystywany był przede wszystkim w krajach skandynawskich, wschodniej Europie i Rosji, natomiast drugi opracowany i stosowany był w Stanach Zjednoczonych. Sieć skandynawska, także z racji bliskości geograficznej, stała się inspiracją dla sieci polskiej. Sieć ta miała w 1985 r. już 110 tys. użytkowników, tym samym będąc w tamtym czasie największą siecią komórkową na świecie. Rozwiązania z sieci skandynawskiej były też popularne i stosowane w wielu innych krajach, przykładowo w krajach Europy Środkowej oraz Wschodniej, Holandii, Szwajcarii, a także w Rosji i kilku krajach Bliskiego Wschodu. Równolegle funkcjonował także amerykański system analogowej telefonii komórkowej, który różnił się od systemu europejskiego nieco inną częstotliwością pasma sygnału.

Powstanie telefonów komórkowych

Powstanie telefonów komórkowych było podyktowane przede wszystkim potrzebą mobilności. Ich główną zaletą jest bowiem przede wszystkim to, iż można z nich korzystać wszędzie tam, gdzie istnieje zasięg sieci komórkowych, a więc w praktyce na niemal całym obszarze kraju. Chociaż próby konstruowania telefonów komórkowych były podejmowane już w latach czterdziestych i pięćdziesiątych XX wieku, to jednak pierwszy telefon komórkowy, który choćby w ogólnym zarysie przypominał telefony dzisiejsze, został opracowany w 1973. Tym niemniej był on oczywiście znacznie większy od modeli dzisiejszych, ważył około 800 g, a wymiary miał zbliżone do cegły. Ten model był już na tyle udany, że w 1975 r. opatentowano właśnie telefon komórkowy. Jednak minęło jeszcze kilka lat, do początku lat osiemdziesiątych XX wieku, aby telefony komórkowe mogły wreszcie wejść do sprzedaży. W tych latach Polska przeżywała właśnie schyłkowy okres komunizmu, a więc telefony komórkowe mogły się pojawić na polskich ulicach dopiero po 1990 r. Początkowo były one zresztą przede wszystkim symbolem statusu ich posiadaczy, a nie urządzeniem służącym do komunikacji, gdyż użytkowników telefonów było bardzo niewielu. Z tego też powodu popularny był wówczas zwyczaj, dziś zresztą często uważany za przejaw braku dobrego wychowania, kładzenia telefonu na eksponowanym miejscu, aby wszyscy obecni np. w restauracji mogli go zobaczyć.

Pager jako przodek komórki

Już zapewne od najdawniejszych czasów ważną sprawą podczas prowadzenia przedsiębiorstwa, była komunikacja kierownictwa z pracownikami. Zadanie to było z pewnością trudne, zwłaszcza w epoce, gdy nie było jeszcze telefonów, a pracownicy znajdowali się w dość dużej odległości od siedziby pracodawcy. Charakterystyczne było tutaj, że w takich odległościach nie wystarczył kontakt słowny, a inne sposoby komunikacji, przykładowo przesyłanie listów, było długotrwałe i w dużej mierze nieskuteczne. Skonstruowanie pierwszych telefonów niewątpliwie ułatwiło komunikację, ale telefon był przypisany do określonego miejsca, a więc korzystanie z niego też było utrudnione. Tutaj z pomocą przyszło początkowo właśnie skonstruowanie pagera. Stanowił on urządzenie elektroniczne, służące przede wszystkim do komunikowania się między dwiema osobami, a po raz pierwszy wszedł do użycia już w 1950 r. Zasada działania pagera jest zbliżona do telefonu komórkowego, jednak nie oferuje on połączeń głosowych, lecz jedynie odbieranie i wysyłanie krótkich wiadomości tekstowych. Jednak wiele modelów pagerów nie umożliwia wysyłania wiadomości, lecz jedynie ich odbieranie. W związku z powyższym, nie cieszą się one dużą popularnością i są stosowane przede wszystkich w miejscach, gdzie nie mogą być używane telefony komórkowe, a charakteryzują się one dużą powierzchnią. Dotyczy to przede wszystkim szpitali.

Zalety telefonu bezprzewodowego

Telefon bezprzewodowy posiada liczne zalety, w porównaniu z tradycyjnym telefonem stacjonarnym. Jako najważniejszą, należy uznać tutaj mobilność. Oczywiście jest ona ograniczona, w porównaniu z telefonem komórkowym, jednak zasięg kilkudziesięciu, a nawet ponad stu metrów od stacji bazowej, pozwala na korzystanie z niego nie tylko na terenie całego, nawet dużego, domu, ale także na przydomowym ogrodzie. Istotne są też dość duże możliwości takiego telefonu, upodabniające go w dużej mierze do telefonu komórkowego. Można tutaj wymienić z reguły dość rozbudowaną pamięć, mogącą pomieścić co najmniej kilkadziesiąt wpisów numerów telefonicznych, łącznie z danymi ich właścicieli. Ponadto możemy także dopasować do naszych upodobań dzwonek telefonu, kolor tła wyświetlacza lub też inne elementy, które pozwalają na zindywidualizowanie takiego telefonu. Trzeba również wspomnieć o zazwyczaj dość małych rozmiarach zarówno słuchawki, jak i stacji bazowej, co sprawia, iż taki aparat zajmuje relatywnie mało miejsca. Oczywiście nie powinniśmy zapominać także o tym, że telefon bezprzewodowy nie jest także pozbawiony wad. Pierwszą jest konieczność ładowania słuchawki, wyposażonej w baterie. Baterie te z czasem oczywiście zmniejszają swoją maksymalną pojemność, co sprawia, iż trzeba je ładować coraz częściej. Z kolei stacja bazowa do swej pracy potrzebuje zasilania elektrycznego, co rzecz jasna uniemożliwia jej pracę w przypadku braku prądu w sieci. Takiej wady jest pozbawiony zwykły telefon bezprzewodowy.

Pojawienie się telefonu bezprzewodowego

Jedną z podstawowych wad telefonu stacjonarnego był przez długi czas brak jego mobilności. Oznaczało to nie tylko, iż nie można go było nosić ze sobą, jak to ma miejsce w wypadku telefonu komórkowego, ale w dodatku telefon stacjonarny był przypisany do określonego miejsca. Możliwość korzystania z niego była nie tylko ograniczona do długości kabla, który łączył go z gniazdkiem telefonicznym, ale także samo położenie gniazdka. Warto tutaj zauważyć, że gniazdka telefoniczne nie były aż tak rozpowszechnione, jak gniazdka prądowe, Z reguły w całym mieszkaniu znajdowały się tylko dwa, czasem nawet tylko jedno. W tej sytuacji, dużą korzyścią było pojawienie się telefonów bezprzewodowych. Najważniejszą cechą takiego telefonu był brak kabla, wiążącego go z gniazdkiem. Zamiast tego, aparat telefonu bezprzewodowego nawiązywał komunikację ze stacją bazową, która z kolei była podłączona do prądu. Część słuchawkowa tego telefonu, w istocie bardzo przypominała wyglądem telefon komórkowy. Była jednak znacznie od niej większa, za to co prawda miała wyświetlacz, ale dysponowała znacznie mniejszą gamą możliwości. Była ona jednak naturalna, gdyż podstawową i w zasadzie jedyną powszechnie wykorzystywaną funkcją telefonu bezprzewodowego, było oczywiście wykonywanie rozmów. Można było jednak wykorzystywać pamięć i wyświetlacz aparatu, aby przykładowo uzupełniać niezbędne wpisy w książce telefonicznej.

Telefon stacjonarny w Polsce

Telefon trudno uznać dziś za dobro luksusowe. Wprawdzie najnowsze aparaty, czyli smartfony, kosztują setki, a nawet tysiące złotych, jednak w praktyce każdy z nas może kupić prosty telefon za złotówkę, oczywiście po spełnieniu określonych warunków. Koszt rozmów też nie wydaje się być dziś specjalnie drogi. Stąd też młodszym użytkownikom telefonów, nieraz w ogóle nie korzystających z innych telefonów, niż komórkowe, może się wydawać nieprawdopodobnym, iż niegdyś za samo przyłączenie do sieci telefonicznej trzeba było zapłacić kilkaset złotych. Nie jest to bynajmniej czas bardzo odległy, gdyż taki warunek trzeba było spełnić jeszcze w końcowych latach XX wieku. Przez cały okres minionego ustroju, nie mówiąc już o latach przedwojennych, telefon w Polsce był dobrem rzadko dostępnym. Mogły z niego korzystać tylko nieliczne osoby prywatne, a dostęp do linii telefonicznej otrzymywało się w drodze przydziału. Nieco lepiej wyglądała sytuacja w urzędach i przedsiębiorstwach, ale oczywiście nie było wówczas tak jak dzisiaj, iż praktycznie przy każdym stanowisku pracy znajduje się telefon. Sytuacja zmieniła się dopiero z upowszechnieniem się telefonów komórkowych. Wówczas dla wielu osób i rodzin telefon stacjonarny stał się nieprzydatny, nie był bowiem tańszy w użyciu od telefonu komórkowego, a jego użytkowanie było ograniczone jedynie do terenu domu lub mieszkania, a często jedynie do bliskości gniazdka telefonicznego.

Historia telefonu stacjonarnego

Można powiedzieć w uproszczeniu, że pierwsze sto lat rozwoju telefonii należało do telefonów stacjonarnych, gdyż pierwszy telefon komórkowy, który nadawał się do powszechnego użytku, skonstruowano dopiero w 1973 r. Określenie „pierwsze sto lat” brzmi zresztą nieco na wyrost, gdyż można założyć, iż przy obecnym postępie technicznym, w ciągu następnych 60 lat, pozostałych do momentu, w którym wynalazek telefonu będzie obchodził swoją dwusetną rocznicę, upowszechni się już jakiś nowy, wygodniejszy i prostszy sposób komunikacji międzyludzkiej. Tym niemniej sam fakt, iż telefon stacjonarny jest nadal w użyciu przy tak długiej historii, wiele może dać do myślenia. Oczywiście, w całym okresie swego istnienia telefon stacjonarny również ewoluował. Pierwsze modele posiadały odrębną słuchawkę i mikrofon, nie miały również tarczy, na której można byłoby wykręcać numer abonenta. Początkowo zresztą po prostu nie było takiej potrzeby, gdyż abonentów było po prostu niewielu, a rozmowy łączył operator. Jednak już w 1889 r. abonentów było na tyle dużo, iż skonstruowano automatyczną centralę telefoniczną. Po raz pierwszy telefon z tarczą do wybierania numerów użyto w 1896 r., a telefon z klawiaturą w 1963 r. W międzyczasie postępował też wzrost abonentów sieci telefonicznych, która stopniowo wzrastała z tysięcy do milionów. Telefon stawał się dobrem powszechnym, wciąż jednak można było dokonywać połączeń tylko w miejscach, połączonych ze sobą linią telefoniczną.

Istota pierwszego telefonu

Za wynalazcę telefonu uważa się Alexandra Grahama Bella i także to właśnie on uzyskał prawa patentowe do tego wynalazku, choć w zasadzie powinien się nimi podzielić z Elishą Grayem, który skonstruował, zupełnie niezależnie, swój pierwszy model telefonu również w 1876. Jak więc widać z tej daty, historia telefonu liczy sobie dokładnie 157 lat, a sam wynalazek powstał w epoce, kiedy pojawiały się także inne rozwiązania techniczne, tak popularne dzisiaj, jak choćby silnik spalinowy i samochód. Pierwszy telefon wykorzystywał w swoim działaniu przewodnictwo elektryczne. Zbudowany był z dwóch elektromagnesów, z których pierwszy przekształcał drgania cienkiej metalowej membrany mikrofonu, powstające pod wpływem fal akustycznych, wytwarzanych przez mówiącego. Natomiast drugi elektromagnes odbierał i ponownie przekształcał na fale dźwiękowe drgania podobnej membrany, która została umieszczona w słuchawce. Jako ciekawostkę można tutaj podać, iż w pierwszych modelach telefonów mikrofon i słuchawka były od siebie oddzielone. Dość szybko, bo już w kolejnym roku opatentowano mikrofon węglowy, który zastąpił mikrofon elektromagnetyczny, natomiast zasada działania słuchawki długi czas pozostawała niezmienna. Choć pierwszą rozmowę telefoniczną przeprowadził oficjalnie Bell, to jednak historia podaje, iż Antonio Meucci skonstruował swego rodzaju linię telefoniczną, z którą ze swojego warsztatu mógł się porozumiewać z żoną w swoim domu. Nie zdołał jednak opatentować swojego wynalazku.

Podstawowe rodzaje telefonów

Niemal każdemu z nas, zwłaszcza jeśli jest człowiekiem młodym, telefon kojarzy się z niewielkim urządzeniem, z którym się niemal nie rozstaje, chowając je w kieszeni lub nosząc w torebce. Chociaż oczywiście telefony komórkowe stanowią zdecydowaną większość funkcjonujących dziś urządzeń do porozumiewania się na odległość, to jednak trzeba zauważyć, iż historia telefonu jest znacznie starsza i sięga już ponad 150 lat. Wciąż jeszcze możemy przecież w wielu domach spotkać telefony stacjonarne, a tego typu telefony w dużych przedsiębiorstwach, zwłaszcza w korporacjach, nadal stanowią podstawowe narzędzie porozumiewania się między pracownikami. Trzeba pamiętać też o tym, że niegdyś sporą popularnością cieszyły się tzw. budki telefoniczne, gdzie można było za stosunkową drobną opłatą, skorzystać z publicznie dostępnych aparatów telefonicznych. Dziś, chociaż budki takie nadal istnieją, a w niektórych można spotkać nawet wciąż czynne telefony, to jednak praktycznie już prawie nikt z nich nie korzysta, ze względu na popularność aparatów komórkowych. Warto również wspomnieć o urządzeniach pokrewnych telefonowi, przez które co prawda nie można bezpośrednio rozmawiać, ale można przez nie podobną drogą przesyłać informacje. Takimi urządzeniami są telegraf, dziś już prawie zapomniany, a także fax, za pomocą którego nadal przesyła się wiele informacji, choć i on od jakiegoś czasu znacznie ustępuje popularnością mailom.